Chiếc võng cũ và lời tâm sự giữa đêm trăng

Châu Đốc, đêm trắng nhớ Sáu.
24/02/2026

Ba tháng trước, một chuyến về Châu Đốc vội vã đã cho tôi những giờ phút cuối cùng được ngồi lại bên Sáu. Đêm ấy, trăng vắt vẻo đầu cành, tôi nằm trên chiếc võng quen thuộc, chiếc võng “đặc quyền” mà Sáu luôn dành cho tôi mỗi khi về nhà. Sáu ngồi đó, trên chiếc ghế gỗ đối diện, cách tôi chỉ một sải tay mà ngỡ như cả một trời tâm sự.

Trong không gian tĩnh mịch, Sáu thì thầm, bắt tôi phải hứa “không được nói với ai”. Tôi vẫn cứ như đứa em út tinh nghịch ngày nào, vừa cà nhây, vừa chọc phá để xua đi nét u buồn trên gương mặt chị: “Hoi, tánh thầy lẽo mép lắm, thầy sẽ nói cho cả đạo tràng nghe…”. Sáu giận dỗi, tiếng “chèn ơi” thốt lên sao mà thương quá đỗi.

Cuối cùng, tôi cũng nghiêm túc giơ tay, gật đầu: “được rồi, thầy hứa sống để bụng, chết mang theo cho Sáu vừa lòng”. Sáu cười. Nhưng đằng sau nụ cười ấy là cả một vực thẳm uất ức. Suốt một năm qua, Sáu đã phải gánh chịu sự phản bội tàn nhẫn từ chính những người em, người cháu mà Sáu đã hy sinh cả đời để bù đắp. Sáu đau, cái đau của một người lấy sự hy sinh làm bổn phận, để rồi nhận lại sự vô ơn tận cùng.

Mỗi lần nghe Sáu kể về những buổi gặp thẩm phán, về những cơn đau tim, khó thở kéo dài sau những lần bị xúc não, lòng tôi thắt lại. Sáu hỏi trong uất ức: “Sáu có lỗi gì mà tụi nó đối xử với Sáu tàn nhẫn như vậy?”.

Tôi ôm vai Sáu, dùng chút giáo lý thiền môn để an ủi chị, cũng là để tự an ủi chính mình: “Không phải lỗi ở Sáu, mà là bản chất của họ là phản bội. Chị em mình cộng nghiệp nên mới làm quyến thuộc đời này. Thôi, trả hết rồi thì buông xuống cho nhẹ lòng Sáu ơi!”. Tôi còn đùa để Sáu vui: “Sau này đứa nào ăn hiếp Sáu, thầy sẽ làm cho cả nhà nó không có nước tắm một tuần lễ…”.

Hai chị em lại cười. Tiếng cười giữa đêm khuya sao mà xót xa, như tiếng chuông chùa ngân vang trong gió lạnh, muốn thức tỉnh những linh hồn lầm lạc nhưng lại chỉ thấy lòng mình mênh mông buồn đến vô tận.

Câu chuyện đang dang dở, Sáu bất ngờ hỏi một câu làm tôi chùng lòng: “Thầy, có khi nào ở chùa Thầy buồn không?”.

Tôi nhìn Sáu, mắt đã nhòa lệ: “Có chứ Sáu, nhưng Thầy quen rồi… chuyện buồn nào cũng qua”. Sáu khóc. Sáu nói, Sáu thấy người ta vô cớ chửi thầy, Sáu coi tới đâu khóc tới đó. Và rồi, Sáu thốt ra lời trăng trối thương tâm nhất: “Nếu mệt mỏi quá thì về nhà ở đi thầy, kệ đi, mấy chục năm lo cho thiên hạ vậy đủ rồi…”.

Sáu ơi! Ở ngoài kia, người ta cung kính gọi em là Sư phụ, là Thầy, là người dẫn đường vào nẽo đạo… và nhiều mỹ từ huyễn ảo khác nữa. Nhưng chỉ có Sáu, chỉ có duy nhất Sáu nhìn thấy đứa em út đang mệt mỏi sau tấm áo nâu sồng. Sáu muốn dang tay đón em về, về lại với gian bếp cũ, với chiếc võng này, về nơi không có thị phi, không có sự phản bội.

Sáu đi rồi. Lời hứa “sống để bụng, chết mang theo” giờ đây em xin lỗi Sáu, em không giữ được. Em phải kể ra, kể cho cả thế gian biết về một người phụ nữ tên Nguyệt Sáng nhưng cuộc đời đầy những nốt trầm u uất. Em kể để người ta biết thương Sáu, và để em được khóc cho thỏa nỗi nhớ người chị đã thương em hơn chính bản thân mình.

Nhân gian phản bội, Sáu bao dung,
Chút nợ tiền khiên trả đến cùng.
Chiếc võng còn đây, người đã khuất,
Về nhà đi Út… vọng hư không.

Hóa ra, giữa những cơn bão lòng của chính mình, chị Sáu vẫn dành một khoảng trời bình yên nhất, lo lắng nhất để xót thương cho đứa em út – vị Thầy của hàng ngàn Phật tử. Lời chị nói: “Nếu mệt mỏi quá thì về nhà ở đi thầy” không chỉ là một câu nói, đó là bến đỗ cuối cùng, là tình thương nguyên sơ nhất mà một người chị dành cho em.

Nam Mô Tiếp Dẫn Đạo Sư A Di Đà Phật.

Thích Thiện Thuận