Y đức và tình người, chiếc phao cứu sinh giữa dòng đời thực dụng

Y đức và tình người, chiếc phao cứu sinh giữa dòng đời thực dụng

Sài gòn, ngày 16 tháng 01 năm 2026

Trong một xã hội hiện đại, nơi mà sự thực dụng, nhanh gọn và các dịch vụ hào nhoáng đôi khi được đặt lên trên giá trị tinh thần, chúng ta vô tình quên đi một yếu tố cốt lõi trong chữa lành: Sự thấu cảm. Qua trải nghiệm điều trị thực tế của một vị thầy tu, tôi nhận ra những bài học sâu sắc về trách nhiệm và tình thương trong ngành Y.

Thật sự, quá là tuyệt diệu khi Y thuật đi đôi với Y đức. tôi nghĩ thế không biết có lỗi thời chăng, nhưng tận thâm tâm, tôi vẫn cảm thấu được mọi sự việc hiện tượng đang diễn ra cuộc sống quanh tôi, nhất là thời gian nằm viện.

Y học cổ truyền, châm cứu, hay vật lý trị liệu không chỉ là tác động lên gân mạch, cơ xương. Đó còn là sự giao thoa năng lượng giữa người điều trị và người bệnh. Khi người bác sĩ, y sĩ đặt cái Tâm vào từng động tác xoa bóp, từng mũi kim châm, họ không chỉ đang chữa bệnh mà đang trao đi niềm tin.

Sự chuyên nghiệp không chỉ nằm ở bằng cấp hay máy móc tối tân, mà nằm ở thái độ nhẫn nại. Dù thiết bị còn hạn chế, dù bệnh nhân phải chờ đợi, nhưng chính sự ân cần của nhân viên y tế đã hóa giải những bực dọc, lo âu, tạo nên một môi trường trị liệu ấm áp tình thân.

Tôi nghĩ, không ai khỏe mạnh lành lặn mà đến Viện điều trị cả. Họ đang là thực thể “không trọn vẹn” nên rất cần được trị liệu, nhất là trị liệu tâm hồn, đây mới là nền tảng của sự phục hồi.

Có một nỗi đau còn lớn hơn cả bệnh tật, đó là nỗi đau bị xem là gánh nặng. Rất nhiều bệnh nhân, đặc biệt là người cao tuổi hoặc người bị tai biến, đến Viện với tâm thế nặng nề, bất cần, tự chìm sâu trong nỗi mặc cảm và xem mình là sự phiền toái cho gia đình.

Lúc này, người thầy thuốc chính là người trao cho họ chiếc phao cứu sinh. Tôi đã chứng kiến, và đã trải nghiệm ở Viện Y Dược Học Dân Tộc này:

• Sự quan tâm: Giúp bệnh nhân xóa bỏ mặc cảm “tàn phế”.
• Niềm tin: Giúp cơ thể sản sinh kháng thể tự nhiên, thúc đẩy quá trình hồi phục nhanh hơn.
• An lạc: Giúp họ nhận ra mình vẫn có quyền được hưởng sự bình yên, dù đang trong cơn trọng bệnh.

Tôi vốn rất khỏe, nhưng đó là chuyện của quá khứ. Hiện tại, tôi cảm nhận được sức khỏe biến động từng ngày theo hướng xuôi dặm trình hoàng hôn kiếp người. Do vậy, tôi thầm nghĩ về trách nhiệm và sự hoán đổi của chúng ta: người điều trị – người bệnh.

“Biết đâu, mai này mình cũng là bệnh nhân.” Đây là câu nói cảnh tỉnh cho tất cả chúng ta. Cuộc đời là vô thường, ai rồi cũng phải trải qua Sinh – lão – bệnh – tử. Do vậy, chúng ta cần lan tỏa tinh thần trách nhiệm dựa trên lương tâm:

• Với ngành Y: Hãy coi bệnh nhân như người thân ruột thịt. Một lời hỏi han, một ánh mắt thấu cảm có giá trị tương đương với một liều thuốc quý.
• Với xã hội: Hãy bớt đi sự thực dụng, sống chậm lại để cảm nhận nỗi đau của người khác. Đừng để người bệnh cảm thấy cô độc ngay trong chính ngôi nhà của mình.

Sự phối hợp giữa y học hiện đại và tình người chân thành chính là chìa khóa của hạnh phúc đúng nghĩa. Xin tri ân những “thiên thần áo trắng” vẫn đang miệt mài trao đi tình thương tại các Khoa, Phòng trị liệu của Viện. Mong rằng tinh thần này sẽ được nhân rộng, để mỗi bệnh viện không chỉ là nơi chữa bệnh, mà còn là nơi trú ngụ của lòng nhân ái vốn được người đời kính trọng.

Thích Thiện Thuận